Recept:
50 gram Havermout
150 gram Water
2 min magnetron
Microwormen, ook wel micro-aaltjes genoemd, zijn een uitstekende en vrijwel onmisbare voeding voor opgroeiende vissen. Het zijn kleine, witte wormpjes van ongeveer 1 millimeter lang die rijk zijn aan voedingsstoffen en gemakkelijk door jonge visjes opgenomen worden. Microwormen leven en gedijen het best in een vochtige omgeving bij een temperatuur tussen de 15 en 25 graden Celsius. Wordt het warmer dan 25–26 graden, dan sterven ze af. Omdat microwormen niet in winkels te koop zijn, is de enige manier om ermee te starten het verkrijgen van een ent (een kleine startcultuur) van iemand die ze al kweekt.
Benodigdheden
Om microwormen te kweken heb je maar weinig nodig:
- Eén of meerdere bakjes of potjes (liefst transparant of zwart, zodat je de wormen goed ziet)
- Goedkope zuivere havermout zonder toevoegingen
- Water (géén melk, bier of sap)
- Een ent microwormen
- Eventueel wat droge gist
- Deksels, folie of glasplaatjes met mogelijkheid tot ventilatie
Het is sterk aan te raden om meerdere bakjes tegelijk op te starten. Mocht er één mislukken, dan heb je altijd een reserve.
De voedingsbodem maken
De voedingsbodem bestaat uit havermout en water. Een goede verhouding is 3 delen havermout op 5 delen water. Dit kan gewogen worden, maar meten met bekertjes werkt net zo goed zolang de verhouding klopt.
Doe de havermout en het water samen in een magnetronbestendige schaal, roer goed door en zet het geheel 1,5 minuut op vol vermogen in de magnetron (afdekken tegen spetteren). Roer daarna opnieuw goed door en zet het nogmaals 1,5 minuut terug. Het resultaat moet een dikke, papperige brij zijn: niet schenkbaar, maar ook niet kurkdroog. Is het mengsel te nat, dan kun je wat droge havermout toevoegen; extra verwarmen is dan niet meer nodig.
Verdeel de brij over de kweekbakjes, zodat ze ongeveer halfvol zijn, en laat alles volledig afkoelen. Dit is cruciaal: bij temperaturen boven de 25 graden gaan de wormpjes dood. Wie ongeduldig is, kan de bakjes in een wasbak met koud water zetten om het afkoelen te versnellen.
Starten van de kweek
Als de brij volledig is afgekoeld, strooi je per bakje een klein snufje droge gist over de havermout. Dit is niet verplicht, maar zorgt ervoor dat de cultuur sneller op gang komt. Zorg dan wel voor voldoende ventilatie, omdat gist CO₂ produceert.
Verdeel vervolgens de ent microwormen over de bakjes. Sluit de bakjes af met een deksel, folie of glasplaatje, maar nooit luchtdicht. Er moet altijd een kleine luchtuitwisseling mogelijk zijn, bijvoorbeeld door gaatjes in de deksel of een klein kiertje.
Zet de bakjes op een koele, donkere plek, zoals een kast of kelder. De koelkast is ongeschikt, onder andere vanwege de geur.
Ontwikkeling van de cultuur
Controleer de volgende dag of de cultuur niet te droog is. Zo nodig kun je heel licht benevelen met water. Na ongeveer 3 tot 5 dagen zie je de microwormen tegen de wanden van het bakje omhoog kruipen. Ze komen meestal niet hoger dan een paar centimeter en proberen niet te ontsnappen.
Microwormen beginnen zich snel voort te planten: vanaf dag 3 produceren ze tot wel 40 jongen per dag. Een cultuur kan daardoor razendsnel groeien.
Oogsten
Na ongeveer één tot twee weken kan er geoogst worden. De makkelijkste manier is om het bakje even op een warme plek te zetten, bijvoorbeeld op een lichtkap. Door de warmte kruipen de wormen langs de wanden omhoog. Deze kun je eenvoudig afstrijken met een platte kwast, wattenstaafje of ijslolliestokje.
Je kunt de wormen direct voeren of eerst afspoelen in een beetje koel water. Wie wil zeven, kan een koffiefilter gebruiken; artemiazeefjes zijn te grof. Wees voorzichtig met voeren: één flinke druppel kan al duizenden microwormen bevatten.
Onderhoud en levensduur
Een goed lopende cultuur gaat 2 tot 3 maanden mee, vooral als er regelmatig geoogst wordt. Wordt de massa te nat, dan kun je dit tijdelijk oplossen door een stukje droog (bij voorkeur bruin) brood in de cultuur te drukken. Dit neemt vocht op zonder de cultuur te laten uitdrogen. Grote hoeveelheden droge havermout toevoegen werkt minder goed en kan de boel juist te droog maken.
Ontstaat er een grijzige laag op de cultuur, dan bestaat die uit afvalstoffen en dode wormen. Schep deze laag zo snel mogelijk weg. Een klein beetje schimmel in het begin is meestal geen probleem; dat wordt vaak vanzelf opgegeten.
Om de voedingswaarde te verhogen kun je af en toe wat hoogwaardig vlokkenvoer over de cultuur strooien. Microwormen bestaan voor ongeveer 48% uit eiwit en 21% uit vet, wat ze zeer geschikt maakt als levend voer.
Nieuwe culturen starten
Een nieuwe kweek opzetten is eenvoudig: neem gewoon een schepje uit een goed lopende cultuur en begin opnieuw. Hoe vaker je ververst, hoe minder geur er ontstaat en hoe stabieler je voorraad blijft.
Met een beetje aandacht heb je zo continu verse, levende voeding voor je vissen.
Succes met kweken! 🐟